با فرا رسیدن فصل سرد سال و تشدید سایه سنگین ناترازی گاز بر اقتصاد ملی، زنگ خطر برای بخش صنعت و شبکه توزیع به صدا درآمده است. تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد که در روزهای اوج سرما، بخش خانگی خط قرمز گازرسانی بوده و ناگزیر، بیشترین بار محدودیت‌ها و قطع انرژی بر دوش واحدهای تولیدی و صنعتی به‌ویژه صنایع انرژی‌بری چون فولاد و پتروشیمی می‌افتد. از سوی دیگر، فرسودگی تجهیزات گرمایشی و راندمان پایین وسایل گازسوز سنتی در بخش خانگی، حجم عظیمی از انرژی کشور را هدر می‌دهد؛ وضعیتی که چرخ تأمین سوخت دوم صنایع را نیز با چالش‌های انبارداری و موانع اداری روبه‌رو کرده است.
در چنین شرایطی، دیگر اتکا صرف به جیره‌بندی فصلی یا مدیریت مقطعی مصرف پاسخگوی بحران نیست. عبور از این بن‌بست ساختاری نیازمند یک جراحی همه‌جانبه؛ از جمله بازطراحی خطوط تولید به سمت تجهیزات پربازده (مانند بخاری‌های هرموتیک با راندمان ۸۰ درصد)، فعال‌سازی ابزارهای نوین اقتصادی چون گواهی‌های صرفه‌جویی انرژی و جلب مشارکت واقعی بخش خصوصی برای سرمایه‌گذاری در زنجیره بهینه‌سازی است.
«یونس اکبرپور پایدار»، رئیس کمیسیون صنایع و انرژی اتاق بازرگانی تبریز، در این نشست با اشاره به ظرفیت‌های تولیدی آذربایجان شرقی اظهار کرد: در صورت تولید بخاری‌های هرموتیک با راندمان بالا در استان، امکان حمایت از تولیدکنندگان فراهم است و صنایع پرمصرف مانند واحدهای فولادی می‌توانند مشتریان اصلی این محصولات باشند.
وی با اعلام آمادگی انجمن لوازم خانگی برای ورود به این حوزه، از شرکت گاز خواست با خرید و حمایت از این محصولات، ضمن کاهش مصرف انرژی، به توسعه ظرفیت تولیدکنندگان داخلی کمک کند.
در ادامه، «علیرضا شیخی»، مدیرعامل شرکت گاز استان، با مقایسه راندمان ۲۲ تا ۳۰ درصدی بخاری‌های سنتی با بازدهی ۸۰ درصدی مدل‌های هرموتیک، بر لزوم تغییر رویکرد تولیدکنندگان تأکید کرد.
وی با اشاره به الگوهای ملی کارور انرژی اظهار کرد: شرکت‌های کارور می‌توانند هزینه جایگزینی تجهیزات قدیمی را تقبل کرده و در قبال آن، گواهی‌های صرفه‌جویی انرژی با قابلیت معامله در بورس انرژی دریافت کنند؛ روندی که تولیدکنندگان بخاری نیز می‌توانند به‌عنوان کارور در آن مشارکتی فعال داشته باشند.
لزوم شفافیت اقتصادی و طرح توجیهی
«فرهاد نیک‌نفس»، نایب‌رئیس کمیسیون صنایع و انرژی اتاق تبریز هم با تأکید بر لزوم ارائه اعداد و ارقام دقیق گفت: صنایع فولادی نخستین قربانیان محدودیت‌های مصرف گاز در زمستان هستند و اگر قرار است سرمایه‌گذاری جدیدی در حوزه بهینه‌سازی انجام شود، باید بازگشت سرمایه، نحوه عرضه به خانوارها و سازوکار تخصیص گواهی‌های انرژی کاملاً شفاف باشد.
در همین راستا، «وحید کوچه‌مشکی»، رئیس کارگروه انرژی کمیسیون، پیشنهاد تشکیل کمیته‌ای مشترک میان انجمن لوازم خانگی، تولیدکنندگان، صنایع پرمصرف و شرکت گاز را مطرح کرد و افزود: تدوین پروپوزالی جامع برای مشخص شدن هزینه تولید، میزان صرفه‌جویی و ساختار قانونی عرضه‌ی گواهی‌های انرژی در بخش گاز، گام ضروری برای این طرح است.
«حسین امجد»، نایب‌رئیس انجمن لوازم خانگی استان نیز با اشاره به آمادگی واحدهای صنعتی برای تولید این محصولات، قدرت خرید خانوارها را چالشی جدی خواند و اظهار کرد: برای ترغیب مصرف‌کنندگان به خرید مدل‌های جدید و گران‌تر، حمایت‌های دولتی و خرید حمایتی شرکت گاز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
بررسی موانع تأمین سوخت دوم صنایع
در بخش پایانی نشست، موانع اداری و اجرایی ذخیره‌سازی سوخت واحدهای صنعتی بررسی شد. «حضرتی»، نماینده اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان، با اشاره به اختصاص حدود ۱۱ میلیون لیتر سوخت دوم، بر لزوم رفع مشکل نبود مخزن ذخیره در برخی واحدهای تولیدی تأکید کرد و پیشنهاد داد مهلتی سه تا چهارماهه برای تهیه، نصب و تأییدیه‌های فنی مخازن پلمب‌شده سوخت به صنایع اعطا شود.
