جان دوباره دریاچه ارومیه؛ سهم باران بیشتر بود یا مدیران؟
عکس یادگاری و قایق سواری مسئولان شروع شد!در حالی که در هفتههای اخیر تصاویر امیدوارکنندهای از بازگشت نسبی آب به پیکره دریاچه ارومیه منتشر شده، برخی مسئولان تلاش دارند این اتفاق را به نام عملکرد مدیریتی خود ثبت کنند؛ اتفاقی که بیش از آنکه حاصل برنامهریزی دقیق باشد، نتیجه بارشهای قابل توجه و رهاسازی ناگزیر آب سدها به دلیل خطر سرریز بوده است.
روز گذشته برخی نهادها با برگزاری تور رسانهای، انتشار آمارهای خوشبینانه و تهیه گزارشهای تبلیغاتی، سعی کردهاند تصویری موفق از مدیریت احیای دریاچه ارائه دهند؛ اما سوال اصلی اینجاست که اگر بارندگیهای کمسابقه امسال رخ نمیداد، آیا همین مدیران پاسخی برای ادامه روند خشک شدن دریاچه داشتند؟
واقعیت این است که بخش مهمی از آب وارد شده به دریاچه، ناشی از رهاسازی اجباری برخی سدها بوده؛ سدهایی که در پی بارشهای شدید با خطر سرریز مواجه شدند و ناچار به تخلیه بخشی از ذخایر خود شدند. بنابراین نمیتوان این اتفاق را صرفاً به حساب سیاستگذاری یا اقدامات احیایی دستگاههای اجرایی نوشت.
در سالهایی که دریاچه روز به روز کوچکتر میشد، همین نهادها یا سکوت کرده بودند یا با ارائه آمارهای متناقض، صورت مسئله را پاک میکردند. حالا اما با اولین نشانههای بهبود، صف عکسهای یادگاری و گزارشهای رنگارنگ آغاز شده است؛ گویی بحران چندینساله دریاچه با چند تور رسانهای حل شده است.
از سوی دیگر، هنوز بسیاری از پروژههای وعده داده شده برای احیای پایدار دریاچه یا نیمهتمام ماندهاند یا اثر ملموسی نداشتهاند. مدیریت مصرف آب در بخش کشاورزی، جلوگیری از برداشتهای غیرمجاز، اصلاح الگوی کشت و نظارت بر حقابه زیستمحیطی همچنان با چالش جدی روبهروست؛ مسائلی که با فضاسازی رسانهای و آمارسازی قابل پنهان کردن نیست.
افکار عمومی امروز بیش از هر زمان دیگری نسبت به «نمایشهای مدیریتی» حساس شده است. مردم منطقه به خوبی میدانند که احیای واقعی دریاچه ارومیه نه با تور رسانهای و مصاحبههای تبلیغاتی، بلکه با تصمیمهای سخت، شفافیت و پاسخگویی ممکن خواهد بود.
